İÇİMİ AŞANLAR

  MÜBADELENİN ADALETİ Modern iktisadi düşünce tarihine bakıldığında bu düşüncenin gelişmesinden evvel pazar (piyasa) fiyatlarının nasıl oluştuğundan çok adil olup-olmadıklarının tartışıldığını görmekteyiz. ‘Adil fiyat’ tartışması, Antik Yunan’dan Orta Çağ’ın sonlarına kadar sürmüştür. Örneğin, Platon ve Aristo’nun en azından, mal ve hizmet fiyatlarının adil olması gerektiği konusunda aynı fikirde oldukları görülmektedir. Platon’un yaklaşımına göre, (serbest) ticaret, mal ve hizmet mübadelesinin özneleri olan alıcı ile satıcı arasında adeta ‘sıfır toplamlı’ bir oyun iken Aristo için mal ve hizmet mübadelesi hem alıcıya hem de satıcıya karşılıklı yarar sağlamaktadır ve dolayısıyla ticaret, adeta bir ‘kazan-kazan’ oyunu olarak düşünülmüştü. Ancak, bu ‘karşılıklı yarar’ ilkesinde temel ön koşul mübadele fiyatının adil olmasıdır. Adil bir mübadeleden söz edebilmek için, alıcının gereksinimini ‘aşırı’ olmayan bir bedel ödeyerek karşılayabilmesi ve satıcının ise malını ‘aşırı’ olmayan...